Balarilang Tagalog-Bahagi 4: mga Pangngalan (Nouns) at mga Panlaping Makangalan

Ang isang pangngalan ay ang isang salita na tumutukoy sa:

Isang bagay-halimbawa mesa

Isang persona-halimbawa presidente

Isang lugar-halimbawa: tindahan

Isang ideya-halimbawa: katalinuhan

Ang karamihan ng mga salitang-ugat na walang panlapi ay mga pangngalan

Ang ilan ay katutubong Tagalog na mga salita samantala marami ay nagmumula sa Espanyol (silya, mesa) o Ingles (kompyuter, gadyet)

Bukod sa mga pangngalan na walang panlapi mayroon maraming uri na may isa o mahigit sa isang panlaping makangalan.

Heto ang isang medyo kumpletong listahan ng mga halimbawa

MGA PANLAPING MAKANGALAN

Ka- kasama

ex kainuman, katrabaho

ka-….-an or ka-…-han: isang ideya o konsepto
Ex: kagandahan, kaalaman, kaunawaan

Pan-: instrumento
Ex: pantulong

“-an” at “-han

1. lugar kung saan masusumpungan maraming mga bagay na tinutukoy ng salitang ugat.

Ex: aklatan, bigasan

2. Ganapan ng isang kilos
Ex: aralan, lutuan

3. Panahon na ang kilos ay nangyayari sa malaking antas
Ex: pistahan, anihan

4. Kilos na ginagawa bilang pagtugon
Ex: barilan, suntukan

5. Malaking antas ng bagay na tinutukoy ng salitang ugat
Ex: duguan

in o hin

1. relasyon
Ex: tiyuhin, inapo

2. Kahugis ng salitang ugat
Ex: sinampalok

ka

1. Bahagi ng isang grupo
Ex: kabayan

2. Kasama sa kilos na isinasaad ng salitang ugat
Ex: kalaro

ka – an

1. Grupo ng mga bagay na tinutukoy ng salitang ugat
Ex: kabahayan

2. Sukdulan ng isang situwasyon
Ex: kainitan

mag

1. Relasyon sa loob ng pamilya
Ex: mag-ama

2. mag– + dinodoble ang unang pantig ng salitang ugat=propesyon
Ex: manggagamot

tag

1. season
Ex: tag-ulan

taga

Trabahador
Ex: tagalinis

Marami talaga ang mga panlaping makangalan. Pero hindi pa tapos ang listahan ng mga panlapi.

Bukod sa mga panlaping makangalan at makadiwa na nakubrehan ko na mayroon pa ang mga panlaping makauri na tatalakayin ko sa susunod na artikulo.